رد شدن به محتوای اصلی

پست‌ها

نمایش پست‌ها از مارس, ۲۰۲۶

حضرت عبید الـلّٰه بن خواجہ باقی بالـلّٰه قدس سرہ

 زُبْدَۃُ الْمَقَامَات؛ مقصد اَوَّل، فصل چہارم فصل چہارم در ذکرِ احوال فرزندان و خلفای حضرتِ خواجہ ما قدس الـلّٰه سرە العالی  خواجہ عبیدالـلّٰه سَلَّمَہُ الـلّٰهُ نخستین فرزندِ دلبند حضرت خواجۂ ما اند وقت و روز و ماە و سالِ ولادتِ ایشان ازین ابیات شــریفۂ والد ماجدِایشان ہویدا گردد ؎۔ او کشــتہ درین خرابہ منزل܀ روزِ یـــــــــــکم از ربیع اول܀ بود آخــــــرِ عصر کان یگانہ܀ افتــــــــــاد درین سیاە خانہ܀ طبعم غـــــزل نشاط میگفت܀ دیدم ناگہ بہار بشـــــــــگفت܀ تاریخ شـــــناس تیز بین مرد܀ بشگــــــفت بہار در خط آورد܀ و چون یکی از درویشان در واقعہ دیدە بود کہ در خانہ ایشان پسرے حمیدە سیرے خواہد شــد باید کہ او را مسمے بنام نامی خواجۂ احرار عبید الـلّٰه قدس سرە گردانند چنین کردە اند چنانکہ در ہمان مثنوی آن خواجہ معنوی اشارە باین معنی نمودە اند آنجا کہ فرمودە اند ؎۔ در خانۂ کمترین غلامی܀ شد بندە کی بزرگ نامی܀ این نام خجستہ ملک زاد܀ ان شاۤء الـلّٰه شفیعِ من باد܀

زُبْدَۃُ الْمَقَامَات؛ مقصد اَوَّل، فصل سوم (ب ٣١ تا ٤١)

ب۳۱ روزی بنظر مبارکِ ایشان آن معرفت در آمدە کہ حضرت مخدومی جامی قَدَّسَ ٱلـلّٰهُ سِرَّهُ السَّامِي در نقدِ نصوص آوردە اند گاە باشد کہ در حال حضور بی آن کہ از حِس غائب شوند بعضے از حقائق امورِ غیبیہ برین طائفہ کشف شود آنرا مکاشفہ خوانند و مکاشفہ ہرگز کاذِب نبود چہ مکاشفہ عبارتست از تفردِ روح بمطالعہ مغیبات در حالِ تجرد از غواشی بدن فرمودە اند کہ این مضمون را حضرت مخدومی قدس سرەٗ از ترجمۂ عَوَارِف گرفتہ اند و تحقیق آنست کہ در بعضی مکاشفات کہ خیال را دران مدخلی نیست نیز خطای میشود اما علومِ یقینے کہ بر مدرکہ ملہم میشود خطا را آنجا دخلی نیست درین محل درویشے معروض داشت کہ در بعض علوم یقین کہ بطریقِ الہام معلوم میگردد نیز خطاے یافتہ مے شود سببِ آن چہ باشـد فرمودند سببش آنست کہ بعضے از مُقَدَّمَاتِ مُسَلَّمَۂ خود کہ پیش صاحبِ این دید بنعت یقینے مقررست آنرا بآن عُلُوم ضم کردە است خطا ازان راە آمدە و الا خطا را در صرف علوم مہملہ چہ گنجاے علماے علومِ عقــلیہ کہ مراعاتِ قوانینِ منطقیہ مے نمایند گاە خطا در فــکرِ شان راە مے یابد سِرش ہمانست کہ مقدماتِ مقررۀ خود را یقینے خیال کردە دران دخل دادە...

زُبْدَۃُ المَقَامَات؛ مقصد اَوَّل، فصل سوم (ب ۲۱ تا ۳۰)

ب۲۱ حقیقتِ مراقبہ انتظارست و صفاے انتظار در طلب مقصودست در حالتی کہ طالب از حول و قوت خود بیرون آمدە باشد و مشــتاق لقای مقصود و مستغرق بحر ہواے او باشد جَلَّ ذِكْرُهٗ دیدِ حول و قوۃ غبار کوشـش ست و انتظار آســتانہ کشـش این قسم مراقبہ جُز منتہی قریب الانتہا را دست نمیدہد ولہٰـذا ابو الجناب نجم الکبریٰ قدس الـلّٰه ســرە در بیان دہ اصل کہ موت بالارادە را بران داشــتہ این مراقبہ را اصل نہم ساختہ لیکن مبتدئ عاشق را تقلید منتہے باید کرد و خود را از حول و قوت خود بر آوردە انتظار محض باید بود اما سائر مراقبات کہ مطلوب را مقید بیند بشکل و مثال و علم و خیال کردە در عرصہ تعقل آرند فرود انیست و معلول ؎۔ ہرچہ پیشِ تو پیش ازان رِە نیست܀ غایتِ فہم تست الـلّٰه نیست܀