موسوعة الآثار المُجددیة

قَالَ مَوْلَانَا الصَّدْرُ الْأَعْظَمُ، الْإِمَامُ الْمُعَظَّمُ، كَهْفُ الْأَكَابِرِ وَالْأُمَمِ، مَنْبَعُ الْجُودِ وَالْكَرَمِ، الْعَالِمُ الْكَبِيرُ الْبَارِعُ الْمُجْتَهِدُ النِّحْرِيرُ، عَلَمُ الْهُدَىٰ، عَلَّامَةُ الْوَرَىٰ، قُطْبُ الْأَوْلِيَاءِ، وَارِثُ الْأَنْبِيَاءِ، صَدْرُ الشَّرِيعَةِ، مُحْيِي السُّنَّةِ، قَامِعُ الْبِدْعَةِ، مَلِكُ الْكَلَامِ، فَخْرُ الْأَنَامِ، سُلْطَانُ الْعُلَمَاءِ وَالْمُفَسِّرِينَ، مَلِكُ الْمَشَايِخِ وَالْمُحَدِّثِينَ، شِهَابُ الْحَقِّ وَالدِّينِ، شَيْخُ الْإِسْلَامِ وَالْمُسْلِمِينَ، مُبَيِّنُ الْمَعَانِي، نُعْمَانُ الثَّانِي، بُرْهَانُ الْحَقَائِقِ، حِسَابُ الدَّقَائِقِ، أَبُو عَبْدِ الـلّٰهِ فَضْلُ الـلّٰهِ بْنُ الْإِمَامِ السَّعِيدِ الْمَرْحُومِ الْمَغْفُورِ تَاجِ الدِّينِ أَبِي سَعِيدٍ الْحَسَنِ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ يُوسُفَ التُّورْبِشْتِيِّ، سَدَّ الـلّٰهُ أَرْكَانَ الشَّرِيعَةِ بِعُلُوِّ دَرَجَتِهِ، وَقَوَّضَ خِيَامَ أَهْلِ الْبِدْعَةِ لِسُمُوِّ هِمَّتِهِ، بَيْتٌ؛  وَأَيَّدَهُ الـلّٰهُ بِغُفْرَانِهِ، وَأَسْكَنَهُ بُحْبُوحَةَ جِنَانِهِ اَلل...

قبرِ مبارک حضرت خواجہ باقی باللّٰہؒ، دہلی موجودہ بھارت از اعلام فضلاے مُعمّر گفت روزی رسیدم بصف جماعت نماز کہ برپا شدہ بود دران صف حضرت خواجہ نیز بودند در صف پیش جای نہ بود مگر پہلوی حضرت خواجہ کہ از اَدَبِ ایشان درویشان فرجہ گذاشتہ بودند مرا چون بخواجہ اعتقادے چندان نبود و ایشان را طفل دیدہ بودم و الحال قیاس بخود خرد سال یافتہ رعایت ادب بخاطر نیامد و آمدہ خود را فرجہ درج کردم ساعتی نرفتہ بود کہ دید شکوہ و عظمتِ خواجہ بر دلم حملہ آورد چندانکہ خود را ازان میکشیدم فائدہ نمیداد تا بحدی رســید کہ بے اختیار در عین نماز اندک اندک خود را برقفا میکشیدم و تا بجای رســیدم کہ اگر قدم عقب بگذارم از صفہ بیفتم خبردار گشــتم و از مشاہدۂ این معاملہ از مخلصان حقیقے آن عارف بزرگوار شدم و با این ہمہ ابہت گاہ از جوش قلق و سقوطِ دید خلق تنہا در کوچہ و بازار میگذشـتند و در زیر سایہ دیواری بر خاک می نشــستند با این ہمہ مستیہا و فرورفتگی ہا و حیرت سر موی در امورِ شرعیہ و التزام عـــزیمت فتوری نمیرفت و سماع و رقص را آنجا بار نبود و وجد را آنجا مجال نہ تا بحدے کہ روزی در حضورِ ایشان یکی از درویشان بجہر گفت الل...

روزی عزیزی یکی از مخلصان ایشان کتاب نوشــتہ بود ایشان بر ظہرِ آن کتابت رقم نمودند کہ دریغ این عاجز گرفتار را قوتِ کار نماند و اگر نہ بتوفیق اللّٰہ تعالیٰ درین دو روزۀ عمر دیوانہ وار ماتم باز ماندگی خود میداشت و در جست و جوی کیمیای مقصود تگ و دوی می نمود و زندگانی فدای این راہ میکرد حق تعالیٰ درین افتادگی نیز دردی و آشوبی کرامت فرماید کہ کارِ دوجہانی خود را در قبضۂ اختیار و اقتدارِ او نہادہ از مجموع گرفتاریہا فراغی بیابم آمین یاربّ العالمین اُمیّد ازان برادر آنست کہ روی بر خاک بنہد و از براۓ حُصُولِ این آرزوی فقیر از خدای عزوجل بخواہد کہ دُعَاء الْغَائِبِ لِلْغَائِبِ اَسْرَعْ اجَابَۃً آمدہ  

بسیار بودی کہ بعضی از امرای مُخلصِ ایشان بخدمت آنحضرت سیم و زر میفرستادند کہ بہ صواب دیدِ ایشان بفقرا منقسِم گردد آنحضرت باوجود تفرید و آزادگی شَفَقَۃً عَلےٰ خَلْقِ اللّٰہِ خود متوجہ شدہ بمستحقان قسمت میکردند و در ضمن آن مبلغی از سرکار خود نیز میدادند  مَؔعَ ذٰلِكَ بعض محتاجان دور از کار زبانِ طعن میکشودند اصحابِ ایشان میخواستند بمنع آنہا بکوشند آنحضرت بآئینی راہ انکِسار می پیمودند کہ یاران را غَضَب از سر میرفت و بجای آن نرمی و شکستگے می نشـست ونیاران را قولًا و فعلًا بر نیستی و کم دیدنِ خویش و بردباری دلالت مینمودند و آنرا دلیل راہ عرفان میفرمودند و اگر از اصحاب ایشان خلاف این امر ظاہر میشد بعتاب بسیار نصیحت می نمودند چنانکہ از مکتوبی کہ بشیخ تاج درین باب تحریر فرمودہ اند واضح خواہد شد ان شاء اللّٰہ سبحانہ و زہد و استِغناء ایشان از امتعۂ دنیویہ تابحدی بود کہ سخن امور دنیوی ہرگز مذکور مجلس شریف نمیشد مگر بتقریب سفارش حاجتمندی و ہرگز تدبیری درین امور برای خود دو رویش نمیکردند و درحق مُریدان رشید جز بفقر و مسکنت و فاقہ و قناعت نمی خواستند و میفرمودند بہرکہ امدادِ مالی ازما بظہورآید ...

اگر خارقی ہم از ایشان بظہور رسیدہ ازو وفور شفقت بر خلق اللّٰہ بودہ مثلًا از جملہ خوارِق ایشان سہ خارِق ست کہ برنگاشتہ می آید چون ملاحظہ نمودہ می آید موجب ظہور آن باوجود استبعاد ایشان از نمودن خوارق غلبہ شفقت بودە خارق اول آنکہ یکی از فضلای دہلی کہ بکری بعقد در آوردہ بود سالہا رفتہ او را فتحی روی ندادہ از ادعیہ و ادویہ اثر ندیدہ چون وصف ایشان شنیدہ روزے کہ ایشان بجای سوارہ میرفتہ اند در عنان در آمدہ بہ نیاز تمام قصّہ را معروض داشــتہ التِماس زوال عقیمیت نمودہ حضرت خواجہ را دل برشفقت کشودہ از مرکب فرود آمدہ او را در کنار شریف کشـیدہ مُعانقہ سخت نمودہ اند فرمودہ اند کہ رفتہ شوید کہ فتح ست وہی ہمان لحظہ در خود قوتِ غریب دیدہ رفتہ و بسہولت تمام ہمان لحظہ فتح نمودە 

اثباتِ صرف یعنی اللّٰہ گویند روزی عسکری بملازمتِ ایشان آمد ایشان بہ تقریب طہارت از مسجد برون رفتند خادِمِ این سپاہی برون در عنانِ اسپ گرفتہ ایســتادہ بود حین تخلی و استبرا بکرّات نظرِ کیمیا اثر ایشان بر آن خادِم افتادہ بودہ چون بمسجد در آمدہ اند خبر رســیدہ کہ خادِمِ آن عسکری را جذبہ و بیخودی بر خاک افــگندہ است و میان اسپان چون گوی ہر سوی غلطان ست و از قبیل شام تا پاسی از شب ہمچنان در اضطراب بودہ بآن گاہ بشوریدہ و روی ببازار نہادہ  و ہمچنان در صحرا برون رفتہ دیگر ہیچکس ازو خبری نیافت

 فصل دوم  مزار مبارک حضرت خواجہ بیرنگؒ دہلی، موجودہ بھارت